Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇİOĞLU

Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇİOĞLU

16-08-2020

08:01

Karadeniz sahil yörelerimizdeki seller ve önerilerim: 1. Bölgemiz Türkiye'de en kısa sürede en şiddetli yağışları alır. Hopa'da 1988 yılında 5 dakikada ilçeye 50.5 kg yağış düşmüştür. Bunun anlamı siz 1 m2 alana 5 dakikada 10 kg lık tenekelerle 5 teneke su döküyorsunuzdur.

Bu toprak böyle bir suyun kabaca 1 tenekesini emebilir diğeri yüzeysel akışa geçer ve sel oluşturur. 2. Oluşan sel toprak heyelanları ile desteklenirse suyun kaldırma gücü ve hızı arttığından tahrip gücü yükselir.

3. Dere yatağına ulaşan sel yüksek hızı ve kaldırma gücünden dolayı büyük kayaları taşımaya başlar. 4. Büyük kayalar dere kenarındaki şevleri, istinat duvarlarını ve evleri yıkmaya başlar.

5. Eğimin azaldığı ve yatağın genişlediği yerlerde taşınan malzemenin büyük olanları suyun hızı ve yüksekliği düştüğünden kaldırma kuvveti de düştüğü için çökmeye başlar ve dere yatak değiştirmek zorunda olduğundan dere kenarındaki yerleşimlere doğru akar ve çok ciddi zarar verir

6. Bunun olmaması için dere yataklarının daraltılmaması, kıvrımlarının düzletilmemesi ve dere yataklarının yakınlarında yerleşimlerin olmaması gerekir.

7. Yörede incelediğimiz heyelanlarda ormanlık, çaylık ve fındıklık alanlarda da heyelan vardır. Ancak çaylık alanlarda heyelan daha fazladır. Vatandaşların evlerini yaparken toprağın sığ ve anakayanın yüzeyde ve sağlam olduğu yerleri seçmelidirler.

8. Derin ve killi toprağa sahip yüksek eğimli çaylık alanların altında ev kurmamaları gerekmektedir. Bu arazilerin uzun süreli kurak devrelerden sonra gelen şiddetli yağışlarda akmaları yüksek ihtimaldir.

9. Saçak ve yol sularının uygun kanallar ile derelere aktarılması çok önemlidir. Bu sular tıkalı kanallardan ötürü tarlalara düşerse heyelana neden olabilirler.

10. Dere yatakları istinat duvarları ile daraltılmamalıdır. 11. Karayolları sahil yolunun altında sel durumunda drenaj sağlaması için alternatif su geçişleri yapmalıdır. Mevcut geçitler taş veya ağaçla tıkanınca her tarafı su basıyor. Bir kısmı da dar olduğundan genişletilmelidir

12. Yöredeki ilçe yerleşimlerinin çoğunluğu derelerin taşıdığı alüvyon düzlüklerinde olduğundan 1.5-2 m yüksekliğinde su basma katı binalarda olmalıdır.

13. Çaylıkların içinde elma, armut, kestane gibi derin kök yapan ağaçlar dikilerek yamaç stabilitesine katkı sunulmalıdır. Çay kökleri yan kökler bakımından zayıf olup heyelana karşı çok koruyucu değildir.

14. İklim değişimi ile yörenin daha fazla yağış alacağı beklendiğinden (200-400mm artış) vatandaşlarımıza konunun önemi anlatılmalı ve bilinçlenme sağlanmalıdır(Kaynak: Dalfez ve ark. 2007).


Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...