Fyodor Mihayloviç Dostoyevski

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski

09-02-2020

20:18

25 Ocak 1881'de Dostoyevski 10 numaralı dairede ilk ciddi burun kanamalı komasına girmişti. Fakat aynı gün hemen yan dairesinde ilginç olaylar oluyordu. Halkın İradesi adındaki bir terör grubu yöneticisi Baranikov, polis tarafından tutuklanıyordu.

Dostoyevki'nin 30 yıl önce benzer bir suçtan tutuklanıp cezaevine atılışı, cezaevinden Sibirya'ya sürgüne gönderilişi hatırlandığında Barannikov'dan habersiz olması beklenemezdi. Brannikov, Karamazov Kardeşler'deki Alyoşa'nın sosyalist haliydi.

Dostoyevski, bir arkadaşına "Benim Alyoşam manastırdan çıkacak ve gerçek bir Rus sosyalisti olacak ve Rus Çarını öldürecek" demişti. Alyoşa'nın sosyalist olup, devrim yaptığı kısmını yazmaya ömrü yetmemişti ama belli bu gençler onun esin kaynağı olmuştu.

25 Ocak'ta Barannikov 11 nolu dairede polis tarafından tutuklanırken, 10 nolu dairede Dostoyevski kız kardeşi ile hararetli ve kırıcı bir tartışmaya girişmişti. Konu mal mülk meselesiydi ve Kızkardeşi abisinden hakkını talep ediyordu.

Bu tartışma Dostoyevski'yi öylesine germiş ve üzmüş olacak ki Dostoyevski'nin tartışma esnasında burnundan kan geldiği ve sonra durduğu kayıtlara geçecekti. Ama her ne olursa olsun bu üzücü kavga hasta ve yaşlı Dosto'yu kötü etkilemişti ve o gece komaya girdi.

26 Ocak akşamı Dostoyevski, evlerine yakın klisenin papazından komünyon ayini ve günah çıkartma hizmeti almıştı. Bu Dostoyevski'nin ölmek üzere olduğunu anladığını gösteren acı bir kayıttır. Ailesi bu sıralar üzüntülüdür, dostlara mektuplarla Dosto'nun kötü olduğu bilgisi verilir

27 Ocak'ta kan kontrol altına alınmış, Dostoyevski kendini neşeli ve canlı hissediyordu. Hatta gelecekten, işlerden, çocuklardan bahsetmişti. Bir ara karalar bağlayanlara dönüp "Ne o cenazeye gelmiş gibisiniz! ben hepinizi gömerim!" diyerek moral vermeye çalıştı.

O akşam saat 7'de profesör Koşlakov Dostoyevski'yi kontrole geldiğinde onu daha iyi bulmuştu. Ve o akşam bir misafirleri daha vardı. Dostoyevski'nin ilk eşinden üvey oğlu Pavel İsayev. Pavel Dosto'ya geçmişini hatırlatmıştı.. Anna ise bu durumdan pek hoşnut olmadı.

Geceleri eğer yazılacak bir roman, gazete yazısı yoksa Dostoyevski deliksiz uyurdu. Ama Anna gözlerini açıp eşine baktığından onun da uyanık olduğunu ve kendisine baktığını fark etti. Meğer Dosto 3 saattir yatakta bir şeyi düşünüyordu...

-Biliyor musun Anna, 3 saattir uyumuyorum. Bu süre içerisinde hep düşündüm ve ancak şimdi farkına vardım. Bugün öleceğim!" Anna'nın ne söylediği onu nasıl teselli etmek istediğini kimse bilemez ama Dostoyevski onu dinlemiyordu. Konuşmaya devam etti: -Bir mum yak Anna!

-Bana Yeni Ahit'i ver. Bu İncil, Sibirya'ya sürgüne giderken kendisine ayrılıkçıların eşleri tarafından hediye edilen ve yanından hiç ayırmadığı İncil'di. Bazen gelecekte kendisini nelerin beklediğini görmek için bu İncil'den rastgele sayfalar açar ve yorumlar yapardı.

Rastgele bir sayfa açtı ve Anna'dan okumasını istedi. "-Ben de senden Vaftiz istiyorum. Yanıma gel!" -Gecikme. Çünkü o büyük hakikatin gereğini yerine getirmek bize düşer!"

Pasajı okurken gözleri yaşaran ve sesi titreyen Anna'ya Dostoyevski şöyle cevap verir: - "Gecikme" duyuyor musun Anna? Demek ki... Öleceğim!

Dostoyevski hakikati anlayınca karısı Anna'yı teselli etmeye çalıştı. Çocukları ona emanet etti ve ona bir itirafta bulundu. " Unutma Anya, seni her zaman çok sevdim, sana bir kez bile ihanet etmedim, düşüncesi bile aklımdan geçmedi!"

Tekrar uyumaya çalıştılar. Gazeteler o sabah Dostoyevski'nin durumun ağır olduğu haberini vermişti. Bir süre sonra kendine gelen Dosto, çocuklarını yanına çağırdı. Annelerini her zaman sevmelerini ve söz dinlemelerini tembihledi. Onları kutsadı.

Bir gün bir suç işleyecek olurlarsa Baba olarak Tanrıya güvenmelerini ve umut kesmeden bağışlanmak için af dilemelerini istedi. Çocuklar bir gün pişman olarak geriye dönerlerse babalarını onları elbetteki kucaklayacaktı. Sanatının ve romanın özeti de bu son cümleleriydi.

Saat 6:30'da bir burun kanaması daha geçirerek komaya girdi ve bir daha uyanamadı Dostoyevski. 29 Ocak'ta İ. N. Kramskoy tabut sehpasında büyük yazarın portresini çizdi. Tebessüm etmeye yeni başlayan bir çehre. Tebessüm ettiği tek resim de bu olacaktı.

Dostoyevski'nin naşının yıkanması ve törene hazırlanmasıyla ilgili deniş detaylar kayda geçirilmiştir. Aynı gün öğleden sonra haber kitleler halinde yayılmış ve Halk törenin yapılacağı meydana akın halinde gelmeye başlamıştır.

1860, Sibirya'dan döndüğü günden beri Dostoyevski'nin hayalini kurduğu bir düş vardı. Rus toplumunu, inanç ve sevgi bağlarıyla birbirine bağlanması hayali. Tabutu başında her kesimden insan şimdi o hayalin tablosu gibiydi. Tooprak ağaları, serfler, sosyalistler ve diğerleri..

Çar'ın askerleri de oradaydı, bir kaç gündür peşlerine düştükleri Halkın İradesi adlı örgüt üyeleri de... Liberaller de oradaydı Ortadoks Kilisesi de... Kısaca herkes tabutun başında ona saygılarını sunuyordu. Ayakları prangalı lise öğrencileri de...

Dostoyevski sürgünden sonra geriye, Yeraltından Notlar, Ölüler Evinden Anılar Kumarbaz, Suç ve Ceza, Budala, Ecinniler, Delikanlı Karamazov Kardeşler gibi muazzam yapıtlar bıraktı.

Kendi ifadesiyle onun inançları (Hamdüsenası) "en çetin kuşkuların cadı kazanından geçerek" bu noktaya evrilmişti. Bedel ödemeden, inançlarıyla yüzleşmeden, acılarıyla yaşamaya alışmadan, ölümün tüm ayartıcılığına karşı hayatı tatmadan kazanılmış bir zafer değildi onunkisi..

Onu birkaç efsaneyle, birkaç bilindik uydurma tanımlamayla değil, gerçekten kitaplarındaki metafizik ve ahlaki önermeleriyle, savaşlarıyla, yarattığı kişiliklerle, teolojik veya mitolojik tüm külliyatıyla okuyup anlamaya çalışın...

Manastır'dan çıkan Alyoşa'nın sosyalist hayatını yazamadı ama o Alyoşa 1915'te Çarı devirip sistemi tümden değiştirmeyi becermişti. Ruslar için kehaneti birebir çıkan Dostoyevski'nin insanlık ailesi için yazdığı kehanetinin çıkıp çıkmadığını bilen, duyan, okuyanınız var mı?

İnsanlığın geleceğini Suç ve Ceza'nın son sayfalarında, Raskolnikov'un düşlerinde ve düşüncelerinde bulabilirsiniz... #Dostoyevski Çok teşekkürler.



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...