Mehmet Akif Koç

Mehmet Akif Koç

18-11-2020

13:57

164. İki eski başkente, birbirine benzer iki sert ve radikal bakış Atatürk: 1919'da ayrıldığı İstanbul'a 1927'ye kadar uğramadı Humeyni: Tahran'dan 1964'te Türkiye sürgünü için ayrıldı. 1979'da İran'a dönünce, "yuvası" Kum'a yerleşti. Ama hastalanınca 1980'de Tahran'a getirildi

165. Şam'da 2 Temmuz 1919'da toplanan Büyük Suriye Kongresi'nde, diğer Avrupalı güçlerin sömürge iştahlarına karşı, ABD mandasının daha tercih edilebilir olduğu kabul edldi Aynı dönemde Sivas Kongresi'nde (4-11 Eylül 1919) de benzer saiklerle ABD mandası ciddi şekilde tartışıldı

166. Ortadoğu ve Güney Asya’daki Oniki İmam Şiilerinin demografik dağılımı: Türkiye için, Halm’ın kitabında bilgi verilmemiş

167. Ortadoğu halklarında 1.DS sonrası "ABD mandası" talebinin zeminine dair Nispeten tarafsız olduğu söylenebilecek King-Crane Komisyonu Raporundaki [28 Ağustos 1919] tespit: "Görüştüğümüz 1900 kişinin % 60'ı ABD mandası istiyor. Tekil Avrupalı ülke tercihleri % 15'i geçmiyor"

168. İki benzer yönelim: 1908 Darbesi [II. Meşrutiyet] öncesi Balkanlardaki Türk subaylar gizli cemiyetlerle ilişki içindeydi. Sonuç: Askeri ayaklanma başladı I. Dünya Savaşı öncesi Suriye'deki Arap subaylar, gizli cemiyetlerle ilişki içindydi. Sonuç: 1915 askeri isyanı başladı

169. İngiltere'nin 1914-23 döneminde Osmanlı toprağı Filistin'i önce Araplara [Şerif Hüseyin], ardından Yahudilere [Balfour Dekl.] "peşkeş çekmesi"ndeki kafa karışıklığı; Arap ve Yahudilerin "sizin emperyalist çıkarlarınıza biz daha iyi hizmet ederiz" mücadelesinin bir yansıması

170. Britanya Temsilcisi Sir Henry McMahon'ın Şerif Hüseyin'e ilk notasından [30 Ağustos 1915]: "Büyük Britanya Hükümeti'nin; Halifeliğin, Peygamber’in mübarek soyundan gerçek bir Arap'a iade edilecek olmasını memnuniyetle karşılayacağını, burada bir kez daha ilan ediyoruz"

171. İngilizler açısından Arap İsyanı oldukça stratejikti I. Dünya Savaşı sırasında, 1917’de İngilizlerin kuzeye doğru [Suriye ve Anadolu] ilerlemesine direnmek için Filistin'de savaşanlardan daha fazla Türk birliği; Ürdün-Maan bölgesinde ve Hicaz'da Araplara karşı savaşıyordu

172. Arap İsyanı sonrasında, Şerif Hüseyin'in oğlu Faysal'ın krallığı altında bir İngiliz manda idaresine dönüşen Irak; Londra ile imzaladığı 4 ayrı ittifak anlaşmasıyla ve tedricen bağımsız oldu -Ekim 1922 -Ocak 1926 -Aralık 1927 -Haziran 1930

173. İran'ın son dönemine damga vuran ve 1796-1925 arasında İran'ı yöneten KACAR hanedanı; -Türkmen asıllı olup, kökeni Yozgat'tır -XV. yüzyılda Yozgat'tan Gence tarafına göç ettiler -Ardından bugünkü Gürgân tarafına gönderildiler -Safevîler döneminde bürokraside yükseldiler

174. Yaşadığı devrin en etkili beynelmilel fikir ve eylem adamı Cemaleddin Afgânî, ömrünün son 5 yılında Abdülhamid'in himayesinde İstanbul'daydı. Çene kanserinden 1897'de öldü Nişantaşı / Şeyhler Mezarlığı'na defnedildi. Afganistan'ın talebiyle na'şı 1944'te Kabil'e nakledildi

175. Ortadoğu'da önceki dönemi bitiren iki toplu kıtal: İRAN: Safevileri yıkan Afganların reisi Mir Mahmud, 1723'te Isfahan'da şölene çağırdığı 300 Safevi beyini öldürtür MISIR: Kavalalı Mehmed Ali Paşa 1811'de Kahire'de şölene çağırdığı 450 Memlûk beyini yaylım ateşle öldürtür

176. Körfez Savaşı'nda (1991) ABD ordularını yöneten "Çöl Ayısı" lakaplı General Norman SCHWARZKOPF'un aynı adı taşıyan ve polis şefi babası; -Şah'a danışman olarak 1942'de İran'a gönderildi -Tebriz'de Sovyet nüfuzunu azaltmada etkindi -1953 CIA Darbesinde de kritik görev aldı

177. İran'daki ABD nüfuzunda en kritik dört eşik: 1834: İlk ABD'li Presbiteryen misyoner faaliyetleri 1856: ABD-İran dostluk ve ticaret anlaşması 1911: M. Schuster ve Amerikalı maliye danışmanlarının büyük yetkilerle göreve başlaması 1953: CIA ile MI6'in Ajax Operasyonu/Darbesi

178. Modern İran tarihinde iki hanedan tasfiyesi: Nadir Han: 1726-36 arası Safevi II. Tahmasb adına hareket etti. 1736'da Mugan Kurultayı'nda kendini Şah ilan ettirdi Rıza Han: 1920-23 arası Kacar Ahmed Şah adına hareket etti. 1925'te toplanan Meclis'te kendini Şah ilan ettirdi

179. Bir yönelim göstergesi olarak; Osmanlı ve İran'dan, 19.yy'da hükümdar düzeyinde Avrupa'ya ziyaretler Osmanlı: Abdülaziz (1867-Fransa, İngiltere); Veliahd V. Murad ve Şehzade Abdülhamid de heyette İran: Nâsıreddin Şah [1873-Rusya, Osmanlı, İngiltere; ayrıca 1878 ve 1889]

180. Suriyelilerin gözünden bir Cemal Paşa portresi "Suriye'de geçirdiği üç yıl, onu vasat bir general ancak keskin ve enerjik bir yönetici, duyarsız ve saf bir politikacı olarak ortaya çıkaracaktı Ne zaman tutkuları uyandırılsa –ki bu sıklıkla olurdu- bir kabadayıya dönüşürdü"

181- 1958 Darbesinde öldürülen Irak Başbakanı Nuri Said Paşa, Osmanlı subayıyken İngilizlere esir düştü, Hindistan'daki kamplara gönderildi 1916'da Arap İsyanı patlayınca, esirler arasındaki gönüllülerle birlikte isyana katılmak üzere bırakıldı Bu sefer Osmanlı'ya karşı savaştı

182. Ayetullah Beheştî 1979 Devrimi'nde çok başat bir liderdi. Devrim Konseyi'nde anayasa taslağına iki kritik/ilerici müdahalesi -"Mülkiyetin tek kaynağı emektir, miras ile ticaret mülkiyete esas olamaz" hükmünü koydurdu -Fıkhen kadınların başbakan, cbşk olabileceğine hükmetti

183. Fransızlar 1920'de Suriye'yi birkaç parçaya bölerken; -Buna gerekçe olarak Dürzîlerin, Alevilerin ve İskenderun Sancağı’ndaki Türk topluluğun taleplerini gösterdi -Ancak asıl neden, Arap Ulusal Hareketi'ne karşı düşmanlıkları ve bu hareketin önüne engeller koyma arzusuydu

184. Muhammed Rıza Pehlevi'nin, İran'ın gelişimine dair 1976'da, Mısırlı ünlü gazeteci Hasaneyn Heykel'e verdiği mülakattan: "İran'ın 10 yıl içinde Avrupa seviyesinde olmasını hedefliyorum. 20 yıl içinde ABD'yi de geride bırakacağız" Şah, 3 yıl geçmeden, 1979'da ülkeden kovuldu

185. Üç kritik Meşrutiyet Devrimi 1905 -Rusya 1905 -İran 1908 -Osmanlı İran Devrimi, Rusya'dakinin etkisinde gelişti. Ama Çarlık kendi devrimini geri püskürttü; 1905-11 döneminde asker gönderip İran Devrimini de boğdu Türk Meşrutiyeti kısmen başarılı, ama otoriterliğe evrildi



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...