Sephrenia

Sephrenia

30-11-2019

20:29

Onlara baktığınızda size direkt gözlerini diktiğini gördüğünüz portreler. Resim sanatında sayısız örnek mevcut. Ama sözünü ettiğim bakışlar M.S. I -III. yüzyıllara aitse eğer...

Dünyanın bilinen ilk portrelerinden söz ediyoruz. Mısır'ın birçok bölgesinden çıkarılan bu portreler daha çok, Kahire’nin yaklaşık yüz kilometre güneyinde, Mısır’ın batısında yer alan Fayyum'dan çıkarıldığı için bu isim verilmiş.

Kral III. Sesostris,toprağın verimliliğini sağlayan kanallar ve barajlar yaptırdığı için Fayyum, Mısır’ın en zengin bölgelerinden biri olmuş. İlerleyen zamanda artan Greklerle birlikte yapılarda inanılmaz gelişmeler olmuş. Ardından yaşanan Roma istilasıyla da yaşam değişmiş.

Ama inançlardaki gelişim enteresan olmuş. Grekler, Mısır inancını benimsemişler. Yani öteki dünya inancı. Ve onlarda da mumyalama işlemi başlamış ölüler için. Ama işte bir farkla; ölen kişinin portresiyle.

Ölü bedenin sarılmasının ardından kişinin portresi sargılara tutturulmasıyla gerçekleşen bu işlem sonrasında dik konuma getirilerek mühürlü bir sandığın içine yerleştirilirmiş. Metropolitan Müzesi'nde yer alan bu örnek gibi.

1615 yılında İtalyan kâşif Pietro della Valle, Mısır’ı ziyaret eden ve bu mumyaları keşfeden ilk Avrupalı. Bugün dünyanın farklı noktalarındaki müzelerde sergilenen bu portreler, Klasik Grek Sanatı ile Mısır'ın öte dünya inancının muhteşem bir birleşmesi niteliği taşıyor.

Bu portrelerde yer alan yüzlerin gülümsemeden, donuk bakışlarla durmasının sebebi ise, ölüm öncesinde yapılan bu çalışmada yer alan kişinin öleceğini biliyor olması. Sanki bir uyarı gibidir o bakışlar. Yaşam bir gün son bulacak uyarısı.

Portrelerdeki kişilerin yaşlarına takılıyor insan. Çoğu genç hatta çocuk. Ama yakın dönemde yapılan araştırmaya göre eski Mısır'da yaşayan insanların ömrü 30-35 yıl. Çıkarılan mezarlardan bazılarında bu portrelerin olmayışı, ekonomik farkları da gün yüzüne çıkarıyordu.

Tüm portrelerde gördüğünüz gibi, asıl büyüleyici olan gözler. Oldukça büyük resmedilen gözler, elbette izleyici için yapılmamış. Sonuçta onlar son yolculuğuna çıkacak olan kişinin bakışları.Korkuyla karışık duyguların yer aldığı bakışlara, portreyi çizen kişinin sihirli dokunuşu

John Berger'in Görme Biçimleri ve The Shape of Pocket kitaplarında ve Gombrich'in Sanat'ın Öyküsü eserinde bu portrelerden söz ediliyor. Ayrıca Kostrzewa'nın Fayyum Portreleri. Ben bu yazı dizisinde onlardan faydalandım. İlginizi çekerse okumanızı tavsiye ederim bu kitapları.



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

Become a Patron! for server charges...