Erhan Çifci

Erhan Çifci

31-07-2022

17:58

Türkiye'nin NATO'ya üyelik sürecinde ve sonrasında Amerikalılarla ikili anlaşmalar yapılması yoluna gidilmiş ve zamanla kendilerine kamu vicdanını yaralayan ayrıcalıklar/bağışıklıklar verilmişti. Bunlar arasında belki de en fazla dikkat çekeni ise "Yarbay Morrison" olayıydı.+

+ 1959 yılında meydana gelen olayda Amerikalı Yarbay Allan Morrison sarhoş kullandığı aracı ile kalabalığın arasına dalmış ve 11 Türk askerini ezmişti. Olay sonucunda 1 askerimiz şehit olmuş, 10 askerimiz de yaralanmıştı. Yaralanan askerlerimizden ikisinin bacakları kesildi. +

+ Kamuoyunda büyük bir infiale yol açan bu olay önemli bir krizi de beraberinde getirdi; çünkü 1954 yılında yapılan bir anlaşma kapsamında Amerikalı personelin "görevli olduğu" zamanlarda Türk topraklarında işleyecekleri suçların yargılanması Amerikan mahkemelerine bırakılmıştı.+

+ Dolayısıyla Amerikalılar mesai saatleri dışında meydana gelmesine ve şahitlerin tanıklıklarına rağmen olay esnasında Yarbay Morrison'ın "görevli" olduğunu bildirmişler ve yargılamanın Amerikan askerî mahkemesine devredilmesini sağlamışlardı. +

+ Bunun sonucunda Morrison Amerikan mahkemesince yargılandı. Amerikan adaleti 1200 Dolar para cezası ve komutanlık haklarından 1 yıl mahrumiyet gibi trajikomik bir karara imza attı. Bu arada Morrison kaza sırasında görevli olmadığını ve bir arkadaşına gittiğini itiraf edecekti. +

+ Daha öncesinde de benzer adli vakalar görülmekle beraber, Yarbay Morrison olayı Türk kamuoyunda Amerikan düşmanlığını tetikleyen travmatik bir etki yaptı. Türk halkı ve bilhassa da Türk kolluk kuvvetleri Amerikalılara karşı gösterdikleri müsamahayı azalttılar. +

+ Öyle ki Türkiye'deki Amerikan askerî personelin herhangi bir illegal hareketi tespit edildiğinde kolluk kuvvetleri sert önlemler almaktan çekinmedi. Bu durum ise daha sonra Amerikan basınında Amerikalılara işkence edildiğine yönelik iddiaların gündeme getirilmesine yol açtı. +

+ Yarbay Morrison olayı kısa sürede Amerikan karşıtlığının sembolü haline gelmiştir. Kıbrıs hadiseleri, Jüpiter füzeleri ve Johnson Mektubu gibi krizler Türk kamuoyunda ABD'ye olan güveni azaltmış ve Amerikalıların şiddetli protestolarla karşılaşmasını beraberinde getirmiştir.



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...