Arif Keskin

Arif Keskin

06-01-2020

17:12

1.Kasım Süleymani cenaze törenine toplanan kalabalıklar, kültürel unsurların toplumsal,siyasal/ideolojik değişimler karşısında ne kadar dirençli olduğunu gösterdi.Bu çerçevede devletin başarısı bu kültürel,duygusal tortuları ve zihniyet kodlarını seferberlik yeteneğiyle ölçülür.

2.İranlı kültürü, duygu ve zihniyeti bir çelişki üzerine inşa edilmiştir: mağdurluk/mazlumduk ile suçluluk duygusu çelişkisi. İran kültürünü tepeden tıranağa bu çelişki şekillendirmiştir. Bu çelişki KS canaze töreninde olduğu gibi her yerde farklı biçimde tezahür eder.

3. Mazlumluk ve suçluluk çelişkisi Şii mezhepsel ritüelleriyle gündelik hayatın ayrılmaz parçasına çevrilmiştir. Kerbela’da İmam Hüseyin’i korumadıklarını düşünerek görev ihmali ve suçluluk duygusu nedeniyle sürekli kendini cezalandırmak isteyen bir kültür.

4. Mazlumluk ve suçluluk çelişkisi yas kültürü ve ritüelini doğurmuştur.İran toplumu dışında yası bu denli geniş, çok boyutlu ve çok katmanlı ritüele dönüştüren ikinci toplum yoktur.Yas kültürü ve ritüeli toplumu,kültürü, zihinsel evreni ve duygusallığı tepeden tırnağa sarmıştır.

5.Mazlumluk ve suçluluk çelişkisi ve yas ritüeli İran siyasetini özellikle Şii-İslamcılığın temelini oluşturmuştur. Şii İslamcıların siyasal mücadelesi mazlumluk ile suçluluk çelişkisi ve yas ritüeli dönüştürerek yükselmiştir

5. Ali Şeriati mazlumluk ile suçluluk çelişkisini dönüşümünde ve yas ritüelini siyasal mücadeleye yükseltilmesinde belirleyici rol oynamıştır. Şeriati bu çelişki ve yas ritüelinin yarattığı toplumsal depresyonu dönüştürerek umuda çevirmek istemiştir.

7.Ali Şeriati İran kültürünün depresif olarak görünen yönlerini tam tersi olarak güç, güzellik, erdem ve kurtuluşun asli dayanağı gibi sunarak kültürel ritüellerin işlevini tersyüz etmiştir. Meselenin özü bu tersyüz oluş sürecindedir.

8. Ali Şeriati, zafer ve mağlubiyetin anlamını altüst etmiş tarih analizini de bunun üzerine inşa etmiştir.Tarih Kabil’in Habil’i öldürmesiyle başladığı görünse de aslında tarih Habil’in zaferiyle başlar.Yezid,Hüseyin’i öldürse de gerçek zafer Hüseyin’indir.

9. Ali Şeriatiİran kültürünün yas ritüellerini siyasal mücadele faktörlerine çevrilmiştir.Kerbela bir yenilgi sahnesi değil tam tersine tarihin kuruluş nüvesini oluşturan devrimci bir başkaldırıdır.Şeriati,Kerbela motiflerini güncel siyasi mücadelenin ayrılmaz parçasına çevirir.

10.Ali Şeriati iki yol sunar: ya Hüseyin’in yanındasınız yada Yezid’in.Şeriati, ‘her yer Kerbela her gün Aşura’dır’ der. Yas ritüeli ile geri çekilen depresif kültürün kendi elementleriyle ona isyan,başkaldırı,devrim ruhu aşılamak ister ve başarır da.

11.A.Şeriati,babasına yazdığı bir mektupta ‘Şiiliğin en önemli özelliğini azınlık olmasıdır ve Mazlum/mağdur değiliz devrimciyiz,kurtuluşuyuz’diye yazar. Şeriati depresif bir halka seçilmiş müstesna bir halk olduğunu söyler.1979İranDevrimi bu seçilmişlik iddiasını açık gösterir

12.1979’da kurulan İran İslam Cumhuriyeti,Ali Şeriati’nin eserlerini yasaklasa da ancak onun başlattığı geleneğe sahip çıkar: onu genişletir, derinleştirir ve kurumsal hale getirir.1980-88 İran-Irak Savaşı Kerbela motiflerinin en fazla kullanıldığı bir dönem olarak tarihe geçer.

13.Mazlumlum ile suçluluk çelişkisi ve yas ritüelleri şehadet ve cihat mertebesine yükseltilir. 1979’dan sonra İran yönetimi bu geleneği toplumun militarize edilmesinde kullanılır.Devrim Muhafızları,Besiç vb devrim kurumlarının temel motivasyonu bunlar oluşturuyor.

14.Yas kültürü ve ritüelleri 1979 İran rejiminin siyasi,ideolojik,propaganda ve askeri dayanaklarından birine çevriliyor.Yas kültürü hem derinleştiriliyor hem genişletiliyor.Kurumsallaştırılıyor.İran yönetimi meddah grubu oluşturarak yas kültürünü endüstri haline de getiriyor.

15.Yas ritüelleri devletin kontrolüne geçiyor.Eski ritüelleri devam ettirmekle yeni unsurlar ekleniyor. Ritüellerin temsilcileri Hamaney’in gözdeleri haline geliyor. Özellikle Muharremlik döneminde bütün ülke nerdeyse siyah rengine boyanıyor.

16. Yas ritüellerini gerçekleştirmek için ülkeyi baştan sona saracak şekilde bir ağ kuruluyor. Bu ağ gözlerden kaçsa da analizlere konu olmasa da İran devletin en etkin ideolojik ağı konumundadır. Kasım Süleymani cenaze törenine bu açıdan bakmak gerekir.

17.Bu ağı etkinliği sadece devletin desteğiyle açıklanamaz. Başta da yazdığımız gibi devlet tarafından desteklenen bu yas ritüelleri toplumun kültürel kodları ve İranlı duygu ve düşünsel evreniyle örtüşüyor aynı zamanda. Meselenin özü budur.

18.Yas ritüelleri sadece iç politika değil İran’ın dış politikasının ve devrim ihracının en önemli araçlardan birine dönüşmüştür.Bugün Azerbaycan’dan Yemen’e kadar görünen mezhepsel yas ritüelleri İran’ın ürünüdür.Çok etkin,kalıcı ve derin sonuçları olan bir kültür ihraç formudur

19.Ali Şeriati ve İran İslam Cumhuriyeti yas ritüellerinin depresif olmaktan çıkararak siyasi mücadele aracına çevirseler de bu kültürün nihilistik özelliğini daha da pekiştirirdiler:Hayat,yaşamak değer olmaktan çıkartıldı gerçek değer ölümdedir.Yaşmak değersizleştirildi.


Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...