­čç╣­čçĚY├╝ksel Ho┼í(PhD)

­čç╣­čçĚY├╝ksel Ho┼í(PhD)

31-07-2022

05:45

­čç╣­čç╝Buras─▒ bug├╝nlerde Asya'n─▒n #Ukrayna's─▒ olmaya y├╝r├╝yen #Taiwan adas─▒. Asl─▒nda as─▒l ve resmi ad─▒ ├çin Cumhuriyeti (RoC). ├çin'in as─▒l ad─▒ ise ├çin Halk Cumhuriyetidir. Birincisi Cumhuriyetle ikincisi Komunizmle y├Ânetilir. #Tayvan ├žok enteresanl─▒klarla dolu bir ├╝lke. Tan─▒yal─▒m. ÔĆČ

1-├ťlke 35 bin km2 yani Arnavutluk'tan az b├╝y├╝k bir adadan olu┼čuyor. 24 milyon da n├╝fusu var ki bunun sadece %2'si adan─▒n yerlisi. Bunlara da Taiwan aborijinleri denir ve say─▒lar─▒ yar─▒m milyon kadar. Bu halk─▒n i┼čsizlik oran─▒ y├╝ksek ve t├╝m Tayvan seks i┼č├žilerinin %20'si bunlard─▒r.

2-Aday─▒ elinde tutan ├çinliler taraf─▒ndan ve bir d├Ânem Japonlarca 2. s─▒n─▒f g├Âr├╝ld├╝kleri i├žin t─▒pk─▒ Kanada ve ABD'deki K─▒z─▒lderililer gibi topraklar─▒ ellerinden al─▒nm─▒┼č. G├╝n├╝m├╝zde i┼čsizlik oranlar─▒ %40't─▒r. Endonezya, Filipin ve Papua Yeni Ginelilerle akrabad─▒rlar. ├çinli de─čiller!

3-Tayvan bir g├╝ce kar┼č─▒ var olma m├╝cadelesi veren ├╝lkelerden. Bu y├╝zden de milliyet├žilik d├╝zeyleri y├╝ksek ve co┼čkulu. Arnavutluk'ta S─▒rplara kar┼č─▒ bir nefret g├Ârmezsiniz ama Kosova'da g├Âr├╝rs├╝n├╝z. ├ç├╝nk├╝ onlara kar┼č─▒ var olma sava┼č─▒ vermekteler. Ayr─▒ca rafine ├çin k├╝lt├╝r├╝ buradad─▒r.

4-Kom├╝nizm sebebiyle ├çin'de bir├žok ┼čehir sekt├Ârel ├╝retim ┼čehri haline gelir. ├ľrne─čin baz─▒ ┼čehirler Tv ├╝retimi, baz─▒lar─▒ ayakkab─▒, baz─▒lar─▒ mobilya ┼čehri gibi. Dahas─▒ din ve baz─▒ geleneklerin yasaklanmas─▒ ve a─č─▒r sanayile┼čme k├╝lt├╝r├╝ de gelenekleri yok etti. Tayvan'daysa bu olmad─▒.

5-Tayvan'da k├╝lt├╝r├╝n merkezi ailedir ve hayli gelenek├ži ve muhafazakard─▒rlar. Buna ra─čmen birka├ž sene ├Ânce ilk resmi homoseks├╝el evlili─či Tayvan'da yap─▒labilmi┼čtir. ├çin'deki ├žocuk yasa─č─▒ da Tayvan'da yoktur. ├ç├╝nk├╝ Tayvan'da ├žocuk demek Anavatan'─▒ (├çin oluyor) kurtaracak askerdir.

6-├ç├╝nk├╝ sa─čdaki liderleri ├çan-kay-┼ček 49'a kadar ├çin'in ba┼č─▒ndaki ki┼čiydi ve Mao kar┼č─▒s─▒nda iktidar─▒ kaybederek destek├žileri ile birlikte Tayvan adas─▒na ka├žt─▒. halk─▒na ise ├Âlmeden ├Ânce ├çin'i kurtarma vazifesi vermi┼čtir. Do─čru duydunuz. Minicik Tayvan'─▒n varl─▒k sebebi bu asl─▒nda.

7-Normalde bunlar birbirleriyle ├žat─▒┼č─▒yorlarken araya Japonlar girip ├╝lkeyi ele ge├žiriyor. Sonra tekrar bir araya geliyor ve Japonlar─▒ ├╝lkeden kovuyorlar. ├çankay┼ček k─▒y─▒lardaki ┼čehirlilerden destek bulurken Mao en ├žok i├ž kesimdeki k├Âyl├╝lerle y├╝r├╝yor k─▒y─▒lar─▒ ele ge├žiriyor

8-Dikkat etti iseniz Do─ču T├╝rkistan'─▒n k─▒sa s├╝reli ba─č─▒ms─▒zl─▒k d├Ânemi de 1944-49 aras─▒d─▒r. Yani ├çin kom├╝nistleri ile Cumhuriyet├žileri birbirini yerken. Burada, ba┼čkent Gulca'daki Do─ču T├╝rkistan y├Ânetimi ├╝yeleri g├Âr├╝lmekte. G├Âkbayrak ve ├çin Cumhuriyeti bayraklar─▒ yan yana.

9-Do─ču T├╝rkistan ├žok hassas bir anda ba─č─▒ms─▒z olmaya ├žal─▒┼čt─▒. Bir yanda Ruslar, di─čer yanda ├çankay┼ček ordusu aras─▒nda kal─▒p sava┼čarak ├çankay┼ček ile bir denge kurdular. Ancak Komunistler ba┼ča ge├žince cumhuriyet de hayal oldu. Bu hikayede ├çankay┼ček k├Ât├╝n├╝n iyisi oluyor.

10-K├Ât├╝n├╝n iyisi de k├Ât├╝d├╝r. 1931-34 aras─▒nda Kumul ─░syan─▒nda ├çin Ba┼čbakan─▒yken ├çankay┼ček, Uygurlar─▒ ├Ânce isyan ettirip sonra ├çin Milletinden olan Hui M├╝sl├╝manlar─▒n─▒ ├žok ba┼čar─▒l─▒ ┼čekilde Uygurlar─▒n ├╝st├╝ne g├Ândererek Do─ču T├╝rkistan'─▒ ele ge├žirmi┼čti. Tarih ger├žekten moral bozucu.

11-Do─ču T├╝rkistanl─▒ Uygur T├╝rkleri ├╝zerine g├Ânderilen ├çin ordular─▒n─▒n ba┼č─▒nda ise hep Ma (├çince Muhammed demek) isimli Hui komutanlar vard─▒. K─üdiri, K├╝brevi, (KÔÇÖu-pu-lin-yeh), Khufiyye (Hu-fei-yeh) ve Cehriyye (Che-ho-lin-yeh) m├╝ridi idi bunlar. Direkt ─░mparator'a ba─čl─▒lard─▒.

12-Mesela General Ma Bufang'─▒n ba─čl─▒ oldu─ču tekkenin giri┼činde ┼ču yazard─▒. "Allah'a Peygambere ve ─░mparatora tazimle, inan├ž ve abdestle gireriz." ─░ktidar kom├╝nistlere ge├žince bu komutanlar─▒n ├žo─ču Tayvan'da yurt tutmu┼čturr. Ma Bufang da Cidde'de ├Âl├╝r. ├ço─ču ise Tayvan, Taipei'de.

13- Gerek Ma hongkui sa─čdaki g├Âbekli, gerekse Ma buking, Ma bufang gibileri ├çin'e milli bir ruhla ba─čl─▒yd─▒. Solda ├çankay┼ček'e selam duran en g├╝vendi─či generalleriydiler. ├çin'de ─░slam'─▒n en sayg─▒ g├Ârd├╝─č├╝ d├Ânemler de yine ├çankay┼ček d├Ânemleridir. ┼×imdilerde ise din b─▒rakmayacaklar.

14-├çankay┼ček iktidar─▒ kaybederken Tayvan adas─▒ ve Hainan adas─▒ d├╝┼č├╝n├╝ld├╝. Ama Hainan ├çin'e ├žok yak─▒nd─▒. ├çankay┼ček de o s─▒ralar kontrol├╝nde kalan k─▒y─▒larda ├╝lkenin tek ├žal─▒┼č─▒r donanmas─▒ ile Tayvan'a ka├žt─▒. T├╝m devlet g├Ârevlileriyle beraber b├╝y├╝k bir g├Â├ž. ─░┼čte Tayvan b├Âyle kuruldu.

15-Bu ├çin Cumhuriyet├žileri asl─▒nda Japonlar ├╝lkeyi i┼čgal edince milliyet├ži oluyor. Mesela ├╝nl├╝ din alimi Hu song┼čan 1937'de ─░kinci ├çin Japon Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ├çin'i i┼čgal etti─činde, ├çin Bayra─č─▒n─▒n sabah namaz─▒nda milliyet├žili─če sayg─▒yla birlikte selamlanmas─▒n─▒ emretmi┼čti.

16-Hu Song┼čan Japon i┼čgaline kar┼č─▒ ilk direni┼či ba┼člatan ki┼čilerden biri ve sufi de─čil aksine Vahabi g├Âr├╝┼čl├╝. Bu ve ├Â─črencisi Ma Jian ├çin'de kal─▒yor gitmiyor. ├çin, Nas─▒r gibi arap liderler gelince bunlar─▒ da davet ediliyor. Sa─čdaki Komunizmle ├želi┼čmeyen Kuran mealleri (?) yap─▒yor

17-Bu gibi insanlar y├╝z├╝nden ├çin'de ─░slam (iyi k├Ât├╝) g├╝n├╝m├╝ze dek gelebiliyor ama ┼čunun alt─▒n─▒ ├žizelim ├çinli M├╝sl├╝manlar─▒n T├╝rklere bir faydas─▒ yok hatta T├╝rklerin ├╝zerlerine g├Ânderilen t├╝m ordular─▒n komutanlar─▒ hep Hui. Sebebi ise tarihten beri sava┼č sanatlar─▒nda iyi olmalar─▒

18-Mesela Nak┼čibendi k├Âkenli Wang Zi Ping, en b├╝y├╝k d├Âv├╝┼č ├╝stadlar─▒ndan kabul edilir. ├çinlilerin Avrupal─▒lara kar┼č─▒ ilk ayaklanmalar─▒ndan Boxer isyan─▒na kat─▒lm─▒┼č birisi. Bu sebepten hep ─░mparatorun korumalar─▒ bunlardan se├žilmi┼č. Bu da g├Â├ž etmeyenlerden. K─▒z─▒ ise Kanada'da.

19-├çin milliyet├žili─či Avrupal─▒lara ve en ├žok da Japonlara kar┼č─▒ geli┼čti─či i├žin M├╝sl├╝manlar bu m├╝cadelenin i├žerisinde bulunup inan├žs─▒z ├çinlilerden ayr─▒ d├╝┼čmemi┼čler. Bu sebepten de ayr─▒ bir millet olamam─▒┼člar. Tayvan'a ise ├žok az─▒ gidebilmi┼č. ├ç├╝nk├╝ ├žo─ču k─▒y─▒dan uzakta idi.

20-Bir de buraya gelen Hui M├╝sl├╝manlar─▒n─▒n ├žo─ču ya eskiden general ya da ├çankay┼ček'in b├╝rokratlar─▒yd─▒. ─░┼čte bu adamlar─▒n torunu olan 60 bin ki┼či g├╝n├╝m├╝zde Tayvan'daki biricik minik ─░slam toplulu─čunu olu┼čturuyor. Tayvan devleti onlara minnet bor├žlu ve b├╝y├╝k sayg─▒ g├Âsteriyorlar.

21-Tayvan ayn─▒ zamanda Do─ču T├╝rkistan davas─▒na kar┼č─▒ da Uygurlardan yana ses y├╝kselten bir ├╝lke. ├çin'in toplama kamp─▒ hapishanelerinden bir├žok g├Âr├╝nt├╝n├╝n d├╝nyaya Tayvan'─▒n ajanlar─▒ ve Tayvan'a g├Â├ž edebilmek i├žin i├žeriden bilgi s─▒zd─▒ran ├çinlilerce servis edildi─čini bilelim

22-Tayvan geli┼čmi┼č bir ├╝lke ve hem geleneklerini ya┼čat─▒yorlar hem de ├╝retim ekonomisine sahipler. 24 milyonluk ├╝lke 84 milyonluk T├╝rkiye kadar (723 milyar dolar) toplam milli gelire sahip ve haliyle ├╝cretleri de bizden 3 kat y├╝ksek. 1090 $ asgari ├╝cretleri var ona da bakan yok.

23-├ťlkede e─čitim ve yap─▒lan i┼če g├Âre ├╝cretler ├žok y├╝ksek de olabiliyor. Haliyle bu refah─▒ kaybetmekten de korkuyorlar. ├çin'in "Tek devlet 2 sistem" teklifini de 2014'te Hong Kong'daki ┼×emsiye partisinin y├Âneticilerinin hapsedilmesi ├Ârne─činden yola ├ž─▒karak samimi bulmuyorlar.

24-├ťlkede ge├žmi┼čte Avrupal─▒lar─▒n (├ľzellikle Hollandal─▒lar)bir d├Ânem idaresi olmu┼č. Entelekt├╝elleri Avrupal─▒lar─▒ ├Âzellikle sevmiyorlar ama dost├ža m├╝nasebet kararl─▒l─▒klar─▒ var.Japonlar ise Tayvan kad─▒nlar─▒n─▒ cariyeleri yapm─▒┼č.Onlar─▒ da sevmezler ama organizasyonda ├žok etkilenmi┼čler

25-Tayvan ├╝lkesinin kurulu┼čundan bu yana en ├žok know-how edinimi ald─▒─č─▒ iki ├╝lke Japonya ve ABD olmu┼č. Bu da ├Âzellikle Japonlarla aralar─▒n─▒n yak─▒n olmas─▒ demek ve bunu siyasi alanda bir ortakl─▒─ča d├Ân├╝┼čt├╝ren adamsa ge├žti─čimiz g├╝nlerde ├Âld├╝r├╝len eski Japon ba┼čbakan ┼×inzo Abe idi.

26-┼×ahsen kendisinin ├Âld├╝r├╝lmesini ├çin'in Japonya'ya "geri dur" uyar─▒s─▒ olarak g├Âr├╝yorum. Zira istifa etse de partisini d─▒┼čar─▒dan y├Ânlendiriyordu ve ge├ženlerde ┼čunu demi┼čti. "Tayvan i├žin bir acil durum, Japonya i├žin bir acil durumdur ve Japon ABD ittifak─▒ i├žin de acil durumdur"

27-├çin'in Tayvan'dan Ananas ithalat─▒n─▒ yasaklamas─▒n─▒n ard─▒ndan Tayvan'a destek olarak Ananas tutarak foto─čraflarla poz veren Abe, NY Times makalesinde de ABD'nin Tayvan'daki stratejik belirsizlik politikas─▒n─▒n "Hint-Pasifik b├Âlgesinde istikrars─▒zl─▒─č─▒ te┼čvik etti─čini " savunmu┼čtu.

28-┼×imdi gelelim Tayvan'─▒n savunma organizasyonuna. Di─čer konulara sonra yine d├Ânece─čiz. Tayvan, her ne kadar anakara ├çin'ini kurtarma g├Ârevi miras─▒ olsa da asl─▒nda bir savunma ordusuna sahip. 160 bin ki┼čilik personeli ve 1.3 milyonu 24 saatte seferber edilecek yedek g├╝ce sahip

29-Tayvan'─▒n t├╝m savunma doktrini, ├çin'in adaya ├ž─▒karma yapmas─▒n─▒ engellemek ├╝zere kurulu. Hi├žbir ┼čekilde ├çin donanmas─▒ adaya yakla┼čmamal─▒. Bu olursa ├ťlkenin tek B plan─▒ Ali┼čan. ┼×an ├çincede "Da─č" demek ve Ali┼čan da─člar─▒ da Tayvan'─▒n bir nevi Toroslar─▒. 3,952 m'lik zirvelere sahip

30-Ali┼čan da─člar─▒ g├╝n├╝m├╝zde b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de bir milli park ve park─▒n %40'─▒nda dola┼čma izni yok. Bu da burada ├çin'e kar┼č─▒ baz─▒ s├╝rprizleri (muhtemel bunkerler, s─▒─č─▒naklar ve HSS sistemleri) sakland─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor. Bu ve di─čer da─člar Tayvan'─▒n B plan─▒ ve daha g├╝├žl├╝ bir C plan─▒ yok.

31-Ortadaki da─člarda derin vadiler, u├žurumlar, manzaras─▒ etkileyici y├╝r├╝y├╝┼č parkurlar─▒ bulunuyor. Tayvan'─▒n asl─▒nda C, D, E, F gibi bir├žok plan─▒ var ama bunlar esasen ABD ordusu yeti┼čene dek dayanmak ├╝zerine kurgulu planlar. Dayanacaklar─▒ 3 yerden biri de buras─▒d─▒r. Di─čerleri de

32-Di─čerleri de ┼ču g├Âsterdi─čim k─▒rm─▒z─▒ i├žindeki k─▒s─▒m. Solda ┼čehir ve kasabalar─▒n yay─▒l─▒┼č─▒n─▒ g├Ârebilirsiniz ama esas ciddiye alman─▒z gereken harita sa─čdaki.R├Âlyefe dikkat edin. Bu r├Âlyef do─ču bat─▒ hatt─▒nda ├žok par├žal─▒. ├ľyleyse bu durumlarda giri┼č ya kuzeyden ya g├╝neyden olmal─▒d─▒r

33-Bat─▒daki b├╝y├╝k oval─▒k alan,├çin'in ├ž─▒kartmas─▒na bir imkan haz─▒rlasa da ├žo─ču bat─▒ y├Ân├╝ne do─čru akan hidrosantrallerin bu y├Âne do─čru a├ž─▒lmas─▒ ya da patlat─▒lmas─▒ ile ├çin'e buradan bir ├ž─▒karma ├Ânlenebilir. Taipei ise hem da─člar─▒n kilidi hem de da─člarca korunan kuzey u├žta yer al─▒yor

34-Bu sebepten ├çin'in Tayvan'─▒ i┼čgal planlar─▒nda kuzey ve g├╝neye a─č─▒rl─▒k verilmi┼č ki ├žok yerinde. Bat─▒dan girip orta k─▒s─▒mda ilerlemenin kay─▒ptan ba┼čka bir ┼čey olmad─▒klar─▒n─▒ biliyorlar. Ama Tayvan ordusu ortaya ├žekilirse ki son se├ženek, ├çin buraya dek hi├ž s├╝r├╝klemez bu sava┼č─▒.

35-Tayvan'─▒n en b├╝y├╝k avantaj─▒ ise ├çin k─▒y─▒lar─▒na ├žok yak─▒n olan Kinmen adalar─▒. Bu adalara sahip olarak b├╝y├╝k bir deniz/istihbarat kontrol alan─▒ elde ediyor. Anadolu k─▒y─▒lar─▒n─▒n dibindeki Meis adas─▒ kadar yak─▒n bu adalar ├çin'e ve ├ž─▒karmaya kar┼č─▒ tuzaklarla doldurulmu┼č haldeler.

36-Daha ├Ânceleri bu adalarda ├çin (zay─▒fken) yapt─▒klar─▒ ├žat─▒┼čmalar olmu┼č ve bu tuzaklara ilaveten may─▒nlarla da bu denizi doldurabiliyorlar. Deniz kontrol alan─▒ yani kontrol edip istedi─činde may─▒nlayabilece─čin bir saha. T├╝m bunlar ise sadece zaman kazand─▒r─▒r ama sava┼č kazand─▒rmaz.

37-Ayr─▒ca bu adalarda ├çin'e kar┼č─▒ devasa propaganda hoparl├Ârleri ise Asya'n─▒n bir klasi─či durumunda. San─▒rsam huzur d├Âneminin bir "bo┼čverci" hastal─▒─č─▒ olan s─▒n─▒rda may─▒n temizleme k├╝lt├╝r├╝ Tayvan'da da var. 2011'de ├çin'in cici mesajlar─▒ ile baz─▒ ├ž─▒karma tuzaklar─▒n─▒ kald─▒rm─▒┼člard─▒

38-Bundan seneler ├Ânce 1949'da ├çin ├žok b├╝y├╝k bir bombard─▒manla Kinmen adalar─▒na sald─▒rm─▒┼čt─▒. Kore krizinin arefesinde geli┼čen bu sava┼čta ├çin'in donanmas─▒ olmad─▒─č─▒ndan bal─▒k├ž─▒ motorlar─▒yla sald─▒rm─▒┼č 4 bin kay─▒p 5 bin de esir vermi┼čti. Tayvan ise ├çin'e u├žaklarla sald─▒r─▒p kazanm─▒┼čt─▒

39-Peki ├çin ayn─▒ noktadan sald─▒r─▒r m─▒? Sald─▒rmaz... ─░┼čte bu mant─▒─č─▒ yapt─▒─č─▒n─▒z─▒ bilecekleri i├žin sald─▒r─▒r. Ayn─▒ noktadan her zaman sald─▒r─▒ gelebilir ama para┼č├╝tle de olabilir bu. Hat─▒rlarsan─▒z deprem b├Âlgesine on binlerce arama kurtarmac─▒y─▒ indiren ├╝lkedir ├çin. Bunu mu yapamaz?

40-Tayvan'da do─čru d├╝r├╝st ABD askeri bulunmuyor. Ama ABD'nin Ching Chuan Kang ├╝ss├╝ne yak─▒n 70 ki┼čilik bir birli─či mevcut.Tayvan'da en b├╝y├╝k askeri harcamalar hava kuvvetleri (600 u├žak) ve deniz kuvvetlerine (125 gemi vd) yap─▒l─▒yor. Kara kuvvetleri ise daha zay─▒f. Malum ada ├╝lkesi

41-Unutmay─▒n! Ate┼č hatt─▒nda k├╝├ž├╝k ├╝lke yoktur. B├╝y├╝k askeri ├╝s vard─▒r. D├╝nyada bir k├╝├ž├╝k ├╝lke e─čer zor bir noktada ya┼č─▒yorsa, anlay─▒n ki YA┼×ATILIYOR demektir. Malta b├Âyledir. Abhazya da, G├╝ney Osetya da, Karaba─č da, Singapur da. ├ço─ču b├╝y├╝k g├╝├žlere ├╝s olarak ya┼čat─▒l─▒r bu ├╝lkelerin

42-├ťlkeniz k├╝├ž├╝kse bir ba┼čka ├╝lke i├žin ├žok b├╝y├╝k bir askeri ├╝s olabilirsiniz.Tayvan da ABD'nin g├╝venli─činin d─▒┼č kap─▒s─▒d─▒r.Nas─▒l? ├çin'in o denize hapsedilmesi demek, AB ve ABD'ye ve ─░ngiltere'ye bela olmas─▒ demektir. T├╝rkiye nas─▒l EGE'ye hapsedilmek isteniyorsa ├çin i├žin durum ayn─▒

43-Bu haritaya dikkatle bakarsan─▒z, Japonya'dan g├╝neye do─čru s─▒ras─▒yla Tayvan,Filipinler, Malezya ile ├ževrelenmi┼č bir ├çin denizi g├Âreceksiniz. ├çin'i ┼čimdi ve gelecekte dizginlemenin tek yolu deniz ticaretini ve denizlere eri┼čimini baltalamakt─▒r. Singapur da g├╝ney ├ž─▒k─▒┼č─▒ kapat─▒yor

44-Bu sebepten ├çin, ─░pek Yolu ve Ku┼čak Yolu diye iki proje ile bat─▒dan by-pass etmeye ├žal─▒┼č─▒yor bu ticari bask─▒y─▒. Tayvan'─▒ da s├╝rpriz bir ┼čekilde al─▒rlarsa art─▒k o an ABD, Japonya'ya silahlanma iznini verecektir. ┼×u anda Japonya 2.D├╝nya sava┼č─▒ k─▒s─▒tlamas─▒ ile pek silahlanam─▒yor

45-E─čer takip edeniniz varsa ABD'nin evvelce verdi─či tavizleri hat─▒rlayacakt─▒r. ├çin'in g├╝ney ├çin denizindeki tart─▒┼čmal─▒ sularda in┼ča etti─či adalara kar┼č─▒ ABD ve m├╝ttefikleri bir ┼čey yapamam─▒┼čt─▒. Tek ciddi hamle, Vietnam'dan geldi ve ├çin'in yapt─▒─č─▒ adalar─▒n kar┼č─▒s─▒na ada yapt─▒lar.

46-Vietnam'─▒n sessiz sedas─▒z in┼ča etti─či bu adalar, ├çin'e kar┼č─▒ bir mesaj asl─▒nda ve garip gelebilir ama ├çin askerinin en ├žekindi─či ├╝lke Vietnam'd─▒r. 1988'de bu b├Âlgede a├žt─▒─č─▒ bir ate┼čte ├çin, 64 Vietnaml─▒y─▒ ├Âld├╝reli beri Vietnam buradaki egemenlik krizini ciddiye almaktad─▒r.

47-├çin'in asl─▒nda b├Âlgede tek dostu, hamili─čini yapt─▒─č─▒ uydusu olan Kuzey Kore'dir.Bunun d─▒┼č─▒nda b├Âlge ├╝lkeleri ve ├Âzellikle g├╝neyde Hindistan ciddi tehdit. Rusya ile ise hem dost hem de birbirine bilenen birer gelecekteki d├╝┼čman gibiler ama o hesab─▒n s─▒ras─▒na sayg─▒ g├Âsteriyorlar

48-ABD'nin Tayvan'a ko┼čulsuz uydu eri┼čimi, malzeme ve e─čit-donat deste─či yan─▒nda ABD'de e─čitim yapt─▒rd─▒─č─▒ Tayvanl─▒ subaylar yoluyla bir dahli s├Âz konusu ama birebir ├çin ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelmiyorlar. Bu kez ├çin s─▒n─▒ra malzeme y─▒─čsa da Tayvan i┼čgaline yetecek bir malzeme de─čil bu.

49-Daha 2019'da ABD, Tayvan'a 2,2 milyar dolarl─▒k 108 Abrams tank─▒, 250 Stinger f├╝zesi satt─▒─č─▒nda da ├çin b├Âlgede tatbikat yapm─▒┼č, ABD'ye ate┼čle oynamay─▒n demi┼č ve g├Âvde g├Âsterisinde bulunmu┼čtu. Bir ┼čey olmam─▒┼čt─▒ tabi ama ┼čimdi olmaz demek de─čil elbette. Fakat ciddi kuvvet y─▒─čmad─▒

50-├çin ekonomik hedeflerini tam olarak ger├žekle┼čtirmeden sava┼čamaz. Ku┼čak ve ─░pek yolu projeleri hen├╝z tam olarak ├žal─▒┼čmaya ba┼člamadan b├Âyle bir maceraya girece─čini sanmam zira ├çin'in deniz ticareti rahatl─▒kla bloke edilebilir. ┼×u an k─▒r─▒lganlar ve mevcut hatlara ├žok├ža mahkumlar.

51-Gelelim kuzeye. Tao-yuan sahili kumlu ve kay─▒n a─ča├žlar─▒ ile 39 km uzunlu─ča sahip. Daha ├Ânce, 8 km uzunlu─čunda ve 8 km y├╝ksekli─činde bir kumulun yan─▒ s─▒ra yo─čun bir r├╝zgar siperi orman─▒ var. Buras─▒ ├ž─▒karmaya elveri┼čli ve gerideki orman d├Âv├╝lerek ├çin buna imkan haz─▒rlayabilir.

52-Hsin├žu sahili,geni┼č gelgit genli─či (yakla┼č─▒k 5 m) ve geni┼č gelgit b├Âlgesi ├Âzelliklerine sahip 28 km uzunlukta bir yer ama bir├žok yerde sahil ┼čeridi geriye do─čru ├žekilmekte ve r├╝zgar siperi ormanlar kaybolmakta. Bu da k─▒y─▒y─▒ stabil hale getirmemekle birlikte i├ž kesimlere yoldur

53-Buralardaki sulak alanlar gerilla sava┼č─▒na m├╝saittir ve Bu k─▒y─▒ boyunca, Hsian┼čan ve Hsin-feng kasabalar─▒nda ve Keya Deresi'nin a─čz─▒nda ├╝├ž sulak alan buna imkan sa─člar. Bu k─▒s─▒mlar tam bir batakl─▒─ča d├Ânmekte ve karadan ilerlemeyi g├╝├žle┼čtirmektedir. Bu saha da avantaj sunar.

54-Miaoli sahili, ana demiryolu hatt─▒n─▒n ge├žti─či k─▒y─▒d─▒r ve bu sahilin uzunlu─ču 50 km'dir. Houlung ve Tung-siao aras─▒nda a├ž─▒k deniz kumlar─▒ var ve Waipu bal─▒k├ž─▒ liman─▒ ├ževresinde gelgit geni┼čli─či 1 km'dir. Buradaki demiryolunu vurmak bile ├çin i├žin taktik bir ba┼čar─▒ olabilir.

55-Tung-siao ve Yuan-li'de baz─▒ kum tepeleri mevcut ve bunlar─▒n savunma de─čeri azd─▒r ve yol ula┼č─▒m─▒ sorunludur. Chungkang ├çay─▒'n─▒n a─čz─▒nda, yak─▒nlarda mangrov ve k─▒y─▒ ormanlar─▒ vard─▒r. Gerilla sava┼č─▒na m├╝saittir ve Tayvan'─▒n burada sahada ├Ânceden ├Ârg├╝tlenme avantaj─▒ ayr─▒ca mevcut

56-Tay├žung sahili, ba┼čkent Taipei'ye 160 km mesafelidir ve ├╝lkenin 2.b├╝y├╝k liman─▒d─▒r. Olas─▒ bir i┼čgalin ana hedeflerden biri de buras─▒d─▒r. Ukrayna i├žin Odessa neyse bunlar i├žin de Tay├žung odur. Ama ilk sald─▒r─▒ hedefi olmaz sald─▒r─▒ Taipei'den gelir. Buras─▒ ise ablukaya al─▒nabilir.

57-Tay├žung sahilinin uzunlu─ču 41 km'dir ve orta ┼čiddette bir ├ž─▒karma aritmeti─čne g├Âre buraya asgari 25-30 bin ki┼čiyle ├ž─▒kman─▒z gerekir ve buraya do─čru akan Taan ve Tachia Nehirlerinin hali├žlerinde gelgit aral─▒─č─▒ y├╝ksek ve gerideki 2 baraj─▒n patlamas─▒ ile ├ž─▒karma operasyonu ├ž├Âker

58-Buralarda gelgit genli─či fazlad─▒r (yakla┼č─▒k 5,2 m) ve geni┼č gelgit b├Âlgesi olan al├╝vyon ovalar─▒ vard─▒r ki bu da muhtemel bir ├ž─▒karma noktalar─▒ndaki may─▒nlanacak alanlar─▒ s─▒k─▒nt─▒ya atar. Bu k─▒y─▒, tahkimsiz ve ├ž─▒kmaya m├╝saitse de yukar─▒daki sebepler dahilinde s─▒k─▒nt─▒l─▒d─▒r.

59-├çangua 61 km uzunlu─čunda ve hemen g├╝neyindeki Yunlin k─▒y─▒lar─▒ 51 km uzunlu─čundad─▒r ve b├╝y├╝k al├╝vyal ovalarla kapl─▒d─▒r. ├ľzellikle Yunlin'de gerilerde toprak kaymalar─▒ fazlaca olup buralardaki tortullar yumu┼čakt─▒r ve askeri ara├ž ge├žmesine m├╝sade etmez. Her ikisi de hedef olamaz.

60-├çia-yi ve Tainan ┼čehirleri aras─▒ Tayvan'─▒n turistik ├žekicilikler ile kapl─▒ ho┼č bir yeridir ve k─▒y─▒lar lag├╝n g├Âlleri ile kapl─▒d─▒r. Buras─▒ ├Âzellikle da─čl─▒k sahalara do─čru ar─▒zal─▒ bir r├Âlyefe sahiptir. B├Âlgenin ormanl─▒k g├╝neybat─▒ k─▒y─▒s─▒d─▒r. En b├╝y├╝k barajlar─▒ Zengwen buradad─▒r

61-Kaoh-siung solda ciddi bir sanayi ve gemi yap─▒m b├Âlgesi olmas─▒ yan─▒nda buralardaki su derinli─či dolay─▒s─▒ ile denizcilikte de ├Ânemi b├╝y├╝k.Pingtung ise denize do─čru e─čimi y├╝ksek├že yama├žlar─▒ olan ve yer yer kayalarla kapl─▒ hep ye┼čil bitki ├Ârt├╝l├╝ kumsallara sahip buralar son hedef

62-Tay-tung ve Hua-Len, ├çin'in ├ž─▒kmas─▒ beklenmeyen do─ču k─▒y─▒lar─▒nda bulunuyor. T├╝m tehdit hesaplar─▒ bat─▒ya, kuzeye ve g├╝neye yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin bu kesimler nispeten g├╝venlidir. Buralarda n├╝fus yo─čunlu─ču da hayli d├╝┼č├╝kt├╝r. Ciddi manada b├╝y├╝k ┼čehirler de yoktur. Hedef olmas─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r.

63-HuaLen ve Taytung aras─▒nda dikkatle bakarsan─▒z da─čl─▒k ve engebeli bir fay bulunuyor. Buras─▒ ile Taipei aras─▒nda ula┼č─▒m son derece bozuk yol bombalan─▒rsa ula┼č─▒m ├ž├Âker de. Ama muhtemel bir ├çin i┼čgalinde en ├žok dayanacak ┼čehirlerden baz─▒lar─▒ da bunlard─▒r. Zira ikisi de izoledir.

64-Bu ┼čartlar ─▒┼č─▒─č─▒nda bakarsak, Tayvan'─▒n n├╝fus damar─▒, Kuzeyi ve bat─▒ k─▒y─▒lar─▒d─▒r.Bat─▒ k─▒y─▒lardan ├ž─▒karmaya maruz kalma olas─▒l─▒─č─▒ d├╝┼č├╝k de olsa ├çin'in g├╝├žl├╝ sald─▒r─▒s─▒ ihtimali hesaplar─▒ bozar. ─░├ž ve do─ču kesimler g├╝vencedir ama bir s├╝reli─čine direni┼či sa─člar. O da 1 ay en fazla

65-Peki ├çin ne yapabilir? Korkut-Ka├ž─▒r. Bunu yaparsa, ├╝lkenin altyap─▒s─▒ sorunlu orta ve do─ču kesimlerine ka├žacak olan Tayvan Halk─▒, sefalet i├žerisine d├╝┼čecek ve bir m├╝ddet Ukrayna halk─▒ gibi zoru g├Ârd├╝kten sonra ├çin onlara "baba oca─č─▒na buyrun" gibisinden teslimi imzalatacakt─▒r.

66-Ukrayna ve Tayvan gibi ├╝lkelerin ulusal meselelerde uluslararas─▒ arenaya fazlaca g├╝venmeleri savunmalar─▒ndaki en b├╝y├╝k gap. Bunu fark eden Rusya ve ├çin de arkalar─▒ndaki g├╝c├╝ korkutarak b├╝y├╝k oynuyor, kazan─▒yor. K├╝├ž├╝k de olsan b├╝y├╝k bir g├╝ce yaslanman─▒n er ge├ž bir ├Âmr├╝ vard─▒r.

67-ABD her durumda kendi g├╝venli─čini ve kendi ulusal ├ž─▒karlar─▒n─▒ korur. Bu durumda ABD'ye kendilerini fazlaca ba─člayan k├╝├ž├╝k toplumlar ├Ârne─čin Yunanistan ile Suriye'deki PYD'li ter├Âristler, kendilerine ┼čunu sormal─▒d─▒r. ABD bug├╝n burada ama yar─▒n yok. Peki biz yar─▒n ne yapaca─č─▒z?



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate ­čĺ▓

You can keep this app free of charge by supporting ­čśŐ

for server charges...