Nemo

Nemo

14-04-2021

01:04

Dünyanın, günümüze ulaşan, en eski tıp diplomasının, 1207’de, Mağrib’in Fes kentinde yer alan Karaviyyin Üniversitesi’nde verildiğini biliyor muydunuz?

Tıp çalışmalarında ve derslerinde üstün başarı gösteren Abdullah bin Salih El-Kutami’ye verilen “Doktora” diploması, halen faal dünyanın en eski üniversitesi, Karaviyyin’de (Kuruluş M.S 859), ulema ve şehrin kadısının huzurunda takdim edildi.

Aslen Endülüslü olan El-Kutami, tabip, bitki uzmanı, eczacı gibi sıfatlara sahip yetkin bir şahıs idi. ünlü tabipler ve alanında uzman ulemadan dersler aldıktan sonra, bu diplomayı , icazeti, almaya hak kazanmıştı.

Savunma ya da icazet töreninde, devrin önemli tıp ulemasından İbni Haccac El-İşbili, Ebu Muhammed İbn’ul Baytar, Ebu’l Abbas En-Nebati ve şehrin kadısı Muhammed bin Abdullah Tahir ayrıca şahit olarak, Abdullah bin Ali Şerradi ve Süleyman bin İdris hazır bulundu. (Foto El-İşbili)

Diploma’da yer alan metne göre ulema bu diplomayı verirken, doktor adayının, tababet, bitki, ilaç, hacamat gibi hususlarda yetkinliğin yanında, iman, ahlak, dürüstlük gibi hususları da göz önünde bulunduruyordu.

“Alanında uzmanlıkları, derinlikleri ve yetkinlikleriyle ünlü ulema, bu diplomayı kendisine verirken, tabiplerin sahilinde duracağı bir derya olduğuna, tababet, ecza ve baytarlık alanında kusursuz oluşuna, zeka dolu bir mühendislik, bilgi ve birikim sahibi olduğuna, ==>

salih bir adam olduğuna, ihanetle veya bir suçla itham edilmediğine, 5 vakit namazını cemaatle kıldığına, daima Allah’ı zikredici olduğuna, sadakat, dürüstlük ve sair iyi hasletleri haiz olduğuna şahitlik eder.” kısmı konuyu özetliyor.

Ve nihayet, yukarıda adı geçen ulemanın ve şahitlerin huzurunda Receb ayının 10’u Hicretin 603’üncü yılında, Abdullah bin Salih El-Kutami’ye tababet, baytarlık ve eczacılık alanındaki bu doktora diploması takdim edilmiştir.

Yani El-Kutami’ye verilen diploma, pulmoner dolaşım, kılcal damar ve koroner dolaşımların kaşifi, dünya çapında tıbbın büyük üstatlarından, büyük hekim ve anatomi uzmanı ve İbni Nefis Ed-Dimeşki’nin öğrencisi Şems Ed-Devle’ye verdiği icazetten 63 yıl daha eskidir.

Sonraki yıllarda, Muvahhidun Halifesi Muhammed bin Yakub El Mansur’un yanında yer alan El-Kutami , hem kendisine danışmanlık yapmış hem de birçok savaşta bizzat yanında bulunmuştur. (Foto: M.B.Yakub el Mansur ve Muvahhidun Bayrağı)

Bilim tarihine adı altın harflerle yazılı, ilk defa kimyasal ilaç terkibi geliştiren, büyük eczacı botanikçi, tabip, Malagalı Diyaeddin Ebu Muhammed Abdullah İbn’ul Baytar, El-Kutami’nin öğrencilerindendi. (Foto: İbn’ul Baytar)

El-Kutami’den elimize ulaşan bir eser bulamadım adı Bostan’ul Fukara ve Nuzhet’ul Kurra olan kitap ise 16.yy’de yaşamış Ezherli Sufi Salih bin Abdullah El-Kutami’ye aittir karıştırmamak lazım ☺️.

Diplomaya geri dönecek olursak, Diploma, 15x21 ebadında ceylan derisi üzerine, çeşitli renklerde mürekkeplerle yazılıp süslenmiş, hatemi süleyman olarak bilinen bir çerçeve içine işlenmiştir.

Uzun yıllar varlığından haberdar olunmayan diploma geçtiğimiz yıllarda İslam Bilim tarihi araştırmacısı Dr.Muhammed Zeynelabidin El-Hüseyni tarafından ortaya çıkarılmış ve hakkında konuyu etraflıca ele aldığı bir kitap yayınlamıştır. (Foto: El Hüseyni ve Kitabı)

Efendim Karaviyyin Üniversitesi, her ne kadar bugün hâlâ İslam ilimleri alanında eğitim vermeye devam etse de tıp alanında en son 1832 yılında Muhammed bin Ahmed el Hakkak’ a doktora vermiştir. (Foto: Hakkak’a verilen diploma)

Belki araştırmak isteyenler olur diye söyleyeyim; El-Kutami’ye verilen diplomanın asıl nüshası Rabat Askeri Tarih Müdürlüğü arşivinde, bir başka nüshası ise Fes Karaviyyin Üniversitesi kütüphanesinde bulunmaktadır.

Ciddi okuma, araştırma, bizzat ziyaret ve farklı dillerden çeviriler neticesinde elde ettiğim bilgileri bu sayfada paylaşmaya çalışacağım. Şimdilik bu kadar yeter sanırım. Daha fazlasına vesile olmam için sizlerden dua beklerim.Hayırlı ramazanlar. (Ft:İbn’ul Baytar/İspanya )



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...