Polat Safi

Polat Safi

20-03-2022

13:11

Belirli bir konu/alanda genel fikir sahibi olmak istiyorsunuz ama yapmanız gereken okumalar yıllarınızı alacak. Bu durumda okuma ya hiç yapılmıyor yahut da bağlamından kopuk ve işe pek yaramayan bir şekil alıyor. Peki okumaya nereden başlayabiliriz? Cevabı: kılavuz kitaplar. 1/17

Kılavuz kitapla belirli bir konu/alanda uzmanlar tarafından hazırlanmış genel okuyucuyu yönlendirici metinleri kastediyorum. Introduction/giriş kitapları, textbook/ders kitapları, bazı antolojiler ve companion/bir ana konuyu tamamlayıcı kitaplar bu gruba dahil edilebilir. 2/17

Kılavuz kitapların en temel özellikleri ilgili konu veya alandaki yerleşik görüşleri kronolojik ve/veya tematik şekilde özetlemeleri ve görüşler arası ilişkileri süreklilik, geçişlilik veya kopukluk yönünden ortaya koymaları. 3/17

Kılavuz kitaplar ayrıca bir alandaki temel konseptleri, temaları, karakterleri, fikirleri açıklar. Bu sırada savları ve sonuçları detaylara boğmadan sunar. Üzerinde ittifak olmadığı sürece belirli bir görüşü ön plana çıkarmaktan veya savunmaktan uzak durmaya gayret eder. 4/17

Bu kitaplar ne işe yarar? Diğer kaynaklara kıyasla daha geniş ve sağlıklı bir zeminde konuya giriş yapmamıza, merak ettiğimiz konuyu bağlamına yerleştirmemize, ileri okumalar için bizleri yönlendirmeye ve genelde isabetli şekilde birincil kaynakları seçebilmeye katkı sağlar. 5/17

Osmanlı Devleti’nin kuruluşuyla ilgili farklı savları derinlemesine öğrenmek istiyorsunuz diyelim. İnalcık, Köprülü, Lindner, Kafadar, Giese, vb. hocaları ayrı ayrı okumanız gerekebilir. Ama toplamda bir fikir edinmek için sıkı bir derlemeye başvurmanız yeterli olabilir. 6/17

Ya da dilbilim ve yapısalcılık hakkında derinleşmeden okuma yapmak ve alanla ilgili bütüncül bir kanaate sahip olmak istiyorsunuz. Bir kılavuz kitap çözüm olabilir. Ama fazlası için Saussure, Jakobson, Levi-Strauss ve benzerlerinin metinlerini tek tek okumanız gerekir. 7/17

Antik doğudan, Sokrat öncesi Yunandan günümüze felsefenin sergüzeştini öğrenmek mi istiyorsunuz? Spinoza’nın Ethica’sından başlamak, Sühreverdi’yi hatmetmek, Hegel’i anlamaya çalışmak tek başına bir çözüm değil. You can’t and you are not Kant. Çözüm yine kılavuz metinlerde. 8/17

Bu demek değil ki kitapları teker teker okumayın. Elbette okuyun ama neden okuyacağınızı, dikeydeki okumanın ne işinize yarayacağını, hayattaki önceliklerinize karar vererek işe başlayın. Yaşam, zaman ve hedef yönetimiyle daha güzel ve verimli hale gelebilir. Unutmayın. 9/17

Diğer kaynaklar bize bu bilgileri vermez mi? Verebilir ama ayıklamakla uğraşır, vakit kaybedersiniz. Akademik makaleler, tezler sizi genellikle bir konunun dikeyinde argümantatif detaylara götürür. Halbuki bir kılavuz metin, bu tarafıyla yüzlerce kitap ve makale gücündedir. 10/17

Bazı ansiklopedi maddelerini bir kenara koyarsak, popüler kitaplar, bloglar, videolar, podcastler, wikipedia, kitap incelemeleri, sosyal ve dijital medyada konuya hasredilmiş birçok kaynak da ihtiyacınızı karşılamada yarayışsız, çoğunlukla yetersiz veya kusurlu kalacaktır. 11/17

Bizde böyle kitaplar okumak utanılacak bir şey gibi aşılandığından insanlar bu tip kitapları arka raflara itmeyi tercih eder. 90’larda Müslüm dinlemek de ayıplanırdı. Bu yüzden başkaları üzerinde farklı bir izlenim yaratmak isteyenler mesela jazz dinlediğini söylerdi. 12/17

Şimdi de millet sağlıksız kaynaklardan edindiği bilgilerle mesela psikoloji uzmanı kesiliyor. Jung’un personasını akla getiriyor bu ama Young dediğin zaman Jung diye tashih edecek uzmanla dolu ortalık. İyi bir textbook okuyan personayı da şemayı da bilebilir halbuki. 13/17

Bu tür kitapları okumaktan da okuduğunuzu paylaşmaktan da uzak durmayın. Gerçek sahteye her zaman galebe çalar. Peki bu kitapları nasıl seçebiliriz? Geniş bir tarama yapmadım ama Türkçe yazılmış iyi kılavuz kitapların çok sayıda olmadığını söylemem sanırım çok yanlış olmaz. 14/17

Peki Türkçe olsun olmasın kılavuz kitapları nasıl seçeceğiz? İyi üniversitelerde ve iyi hocalar tarafından okutulanlar, takip ettiğiniz ve güvendiğiniz araştırmacıların paylaştıkları, metin hakkındaki yorumlar ve çok baskı yapmış kitaplar elbette sizi yönlendirebilir. 15/17

Ancak içeriğin kapsamı, bütüncüllüğü, güncelliği, hakem kontrolü, bölümlendirme, metnin dili ve kalitesi, birincil kaynak ve görsel malzeme kullanımı vb. bir çok kritere bakarak seçime kendiniz de karar verebilirsiniz. Türlere göre bu kriterler farklılık gösterebilir tabii. 16/17

Velhasıl kılavuz kitaplar candır, can kurtarandır. Bir alana giriş yapmak için güzel başlangıçtır. Mış gibi görünmek isteyenler de psikoloji üstüne yazılmış iyi bir kılavuz metinden sorunlarıyla ilgili bölümü hemencecik bulabilir. Bu da şurada dursun. Selamlar, sevgiler. 17/17



Follow us on Twitter

to be informed of the latest developments and updates!


You can easily use to @tivitikothread bot for create more readable thread!
Donate 💲

You can keep this app free of charge by supporting 😊

for server charges...