Thread


dawnspiper

26-09-2019

22:06

gelin size, bugun neden GSM sebekeleri yamuldu, neden once internet (4g) geldi ama arama yapamadiniz, bir daha yamulacak mi, bir daha yamulunca ne yapacagiz, istanbul'da deprem oldu manisa'da sebeke gitti ne alaka mk? sorularinin cevabini vereyim.

oncelikle, gsm baz istasyonu dediginiz yerlere ben kisaca "site" diyecegim. ikinci olarak, bu sitelerden yuzlerce kurdugumu, binlercesinin de onleyici bakiminda calistigimi belirteyim. ucuncu ve en onemlisi hic turkiye'de calismadim.

dolayisiyla ben avrupa'dan ornekler verecegim, turkiye'de islerin cok cok degisecegini zannetmiyorum ama ozellikle depremden etkilenmeyen illerde neden sebeke yoktu onu cevabini verirken tahminlerde bulunacagim.

cok bilinen iki cesit gsm sitesi vardir. bunlardan birincisi ilk resimde goreceginiz micro dalga antenlerin bulundugu haberlesme siteleri, digeri de ikinci fotografta gorunen gsm sebeke siteleri. turkiye'de olay nasil isliyor bilmiyorum ama ornegin +

almanya'da eger bir operator bir direk dikmisse diger operatorler de gidip o diregi kullanir. tarlaya havuc eker gibi direk dikmek yasak. operatorler nerelere site kuracaklarina uzun hesaplardan sonra karar verirler. bu hesaplarda;

nereye, hangi acilarla ve hangi elementlerin konulacagi ve en onemlisi kac kisiye hizmet verebilecegi hesaplanir. teoride ve avrupa'da bu hesaplar 5 yillik kullanici sayisina gore yapilir. yani demografik unsurlari ve operatorun satis hedefi

dogrultusunda "dur ulan mecidiyekoy'e bir site daha kuralim, 2021 yilinda oradan 5 milyon/gun abonemizin gececegini tahmin ediyoruz" derler ve muhendisler o 5 milyon kisiye nasil en guzel hizmeti veririz diye ugrasirlar.

geldik kuruluma. bir sitede en birden fazla sektor vardir. sektorler antenlerin yatay dogrultuda yonleridir. 1. sektor 360 derece 2. sektor 240 derece gibi. sagda solda gordugunuz sitelerde antenler bir o yone bir bu yone bakar ya, iste onlar. ben 3'ten az alti'dan fazla sektor

gormedim. yani bir site en az uc farkli alani kapsama alanina alir diyelim. her sektorde hangi elementlerin olacagi gene muhendisler tarafindan hesaplanir. ne demek element. iste dana kuyrugunun cekistirilmeye baslandigi nokta. element 2G, 3G ve 4G'dir.

bu lanetler farkli frekanslarda calisir. 2G icin 2 adet, 3G icin 1 adet, 4G icinse 4 adet farkli frekans vardir. ornegin 4G yani LTE 800,1800, 2100 ve 2600 MHz vardir. bunlarin hangileri olacagi fiyatlar da goz onunde bulundurularak hesaplanir. misal LTE 800 8 km capinda

kapsar ama x ksiye hizmet verir ama LTE 2600 12 km capinda bir alani kapsar ama x-y kisiye hizmet verir. 2G icin de ayni sey gecerli. frekans degistikce kapsama alani, frekans kalitesi (hizmet kalitesi) ve hizmet alan kisi sayisi degisir.

3G'de sorun yok. o tek frekans takiliyor abi... simdi dananin kuyrugu inceliyor. genel olarak muhendis abiler 4G\nin nerede olup olmayacagina karar verirler. misal allahin daginda bir site kurmussundur, bu abiler bu siteye 4G koymazlar.

aman 2G'miz olsun da sonra digerlerini de koyariz, derler. CUNKUUU, 4G'de KONUSMA ve SMS YOKTUR. otogardan fotografi cektiniz, sehirlerarasi yola ciktiniz. oturdum yanimdakine merhaba, dedim, muavine bilet gosterdim, ekrani kurcaladim

arkadasi arayip yola ciktigimi soyledim, derken, simdi insta zamani, dediniz ve otogarda cektiginiz fotoyu yuklemeye calistiniz. daha 5 saniye once arkadasinizla cok net konusuyordunuz ama internet yok. "aaa ful cekiyor ama internet yavas, cok afersiniz wifi var mi? nasil yok"

iste bu 3G veya 2G nin yalniz oldugu, kucuk biraderleri 4Gyi yanlarina almadiklarini gosterir. sanirim bu ikinci sorunun yaniti. bugun konusamadiniz ama whatsapp onceden geldi. neden? cunku internet. neden? 2G ve 3G icin frekans, dogrultular, engeller (dag, tepe, bina) gibi

seyleri hesapladiktan sonra "bana misin" diyen anten yaklasik 600 kisiye hizmet verir. belki daha azdir ama fazla oldugunu zannetmem. her kullanici konusurken ya da sms atarken 1 tane sektore baglanir. yani bir antenin (sektor dedik ya) bir hucresini mesgul eder.

simdi siz istanbul'dasiniz ankara'daki necmiye teyzenizi aradiniz. siz taksim'de bir sektorun (sektor 1 diyelim), bir elementinin (2G diyelim), bir hucresini doldurdunuz. necmiye teyze de ankara'da ayni islemi yapti. ama ayni anda konusuyorsunuz...

hatta necmiye teyze sizin sozunuzu kesip "ne zaman evleneceksin kizim" diye soruyor. necmiye teyze bu sacmalamayi yapmak icin taksim'de sizin baglandiginiz sektor 1'in 2g elementinin bir hucresini mesgul ediyor. alcak necmiye.

iste bu yuzden sektorun kapasitesi yariya dusuyor. unutmadan, siz de ankara'da bir hucre mesgul ediyorsunuz ve necmiye teyzeye "offf teyze ya" diyebiliyorsunuz. 4G'de ise bu hesaplamalari yapmak cok zor. yogunlugun oldugu zamanlar telefonunuzda sinyal gorebilmenize

ragmen internete girememek (bkz: nalet) bu yuzden. sektor'un LTE elementine baglisiniz ama hucre bulamiyorsunuz. binanin obur tarafina dogru yuruyun (alooo ceken yere gec)

dunyada hic bir operator nufusun tamamina hizmet vermez. atiyorum; turkcell'in taksim icin 2019-2024 hedefi 2 milyon kisidir. arada bir nufus patlamasi oldu, goc oldu gibi, sitelere eksik elementleri yuklemek ya da yeni siteler yapmak suretiyle kisi sayisini arttirmaya calisir ve

faturaniza yansitir. kabaca soylemek gerekirse sifirdan yepyeni, acenta cikma bir sitenin maaliyeti 600.000 dolares... bugun @bahadir_ozgr un yazisi o yuzden onemli. durduk yere kimse "dur ulan suraya yeni site yapayim, para car huzur var" demez.

@bahadir_ozgr yilbasinda hatta 3 yillik periyotlarla yeni siteler kararlastirilir, oylanir moylanir ve yapilir. yeni bastan bir site kurmak sektorler icin ulastirma bakanligindan alacaginiz lisanslari da dusunursek oyle kolay degildir. turkiye'de de oyle oldugunu tahmin ediyorum.

@bahadir_ozgr yapim asamasini da kisaca anlatayim cunku diger sehirler neden etkilendi sorusu icin buraya ihtiyac var. yepyeni bir site yapiyorsunuz. cizimler, hesaplar, cizimler derken hersey hazir. mecidiyekoy'de yuksek sayilabilecek bir binanin tepesinde,

@bahadir_ozgr isciler, muhendisler bir hafta on gun calisti. hersey kuruldu, elektrigi verdiler kactilar. hayir. muhendis alir eline olcum cihazlarini bir suru olcum yapar, kablodan gecen frekans gibi apir sapir seyler... sonra arar NOC'u ve ben hazirim der.

@bahadir_ozgr NOC (Network Communication Center) sizi mis gibi bir Hindistan aksanli ingilizcesi ile selamlar. cunku almanya Ericcson'un NOC'u Hindistan'da, buraya tekrar donecegiz.

@bahadir_ozgr NOC size der ki "once alarmlari bir gorelim" (o hintlere ozgu kafasini sallayisini hissedersiniz). sitelerde bir suru alarm vardir: fiziksel (8 veya 12), yazilimsal (surusune bereket). bn bize yarayacak fiziksel alarmlari siraliyorum: pil bitti, pil calismiyor, cok sicak,

@bahadir_ozgr cok soguk, elektrikler gitti, duman var. bu fiziksel alarmlar aktiv oldugunda NOC'ta kirmizi isiklar yanar. Ayni sekilde operatorde de. NOC alarmin ne oldugunu cozmeye calisir. fiziksel alarm uzaktan cozulemez ise, kontrata gore, NOC kendi elemanini yollar ya da

@bahadir_ozgr operatoru arar ve "210991025'e birini yollayin piller bitmis" der. ama nedense bu piller bitince 3 aylik bir tamir bileti acilir. tamir ekibi o bileti isleme koyar, mudurunden helalligini alir 2 ay 19 gun sonra yola cikar, pilleri degistirir. pil dedigim

@bahadir_ozgr 12 V'luk 4 adet aku. eger site taksimin gobegindeyse bu 2 ay 19 gun ayni gune dusebilir. YA DA o gun hic gelmeyebilir. cunku NOC der ki, 'bu sitede 8 yildir elektrik gitti alarmi yok, pil takmasaniz da olur'... bir sekilde elektrik giderse (afet diyelim) o site is goremez.

@bahadir_ozgr turkiye'de calisan firmalarin NOC'lari nerede bilmiyorum. bu birinci gercek. SANIRIM huawei istanbul'da, nokia ericsson, zte nerede bilmiyorum. NOC ile site arasinda alarmlari 2G ya da 3G tasir. ne dedik, 2G ya da 3G'den birinin olmadigi site yoktur. 4G'ye hic alarm takmadim

@bahadir_ozgr olmaz cunku. neden? bilmiyorum. buyuk ihtimalle en guvenilir element olduklari icin. neden? onceligimiz konusma ve SMS... NEDEN? cunku ambulansi, itfaiyeyi, polisi 2G ile ararsiniz. hattiniz olmasa bile herhangi bir sektorun 2G elementinin bir hcresine baglanip

@bahadir_ozgr acil numaralari aramak insanlik hakkidir. bugun neler oldu? 1-herkes telefonuna kostu 2-herkes birini aramaya karar verdi 3-karsi tarafin telefonu caldi 2 oradan 2 buradan 4 hucre gitti. haha bence komik. SMS'te daha hizli. saniyede bir hucre doldu, saniye sonra obur hucre doldu

@bahadir_ozgr ve bitti, hucreler bosaldi. OH! bugun herkes telefonuna tabir-i caiz ise abandigi icin butun hucreler doldu. ben biliyorum simdi o NOC calisanlarini. once sayisal alarmlar patlamistir. butun ekranlar kirmizi. haha. ondan sonra fiziksel alarmlar. ekran bordo.

@bahadir_ozgr veee alarmlar birden gider. cunku 2G balon gibi sisti ve patladi. eger yazilimda hucreler anormal bir durumda kapatilir (kapat ac, 100% dogru) varsa -ki vardir- 2G zicar. 5 dakika o site yok. bak sektor degil sadece tum sitenin 2G'si.

@bahadir_ozgr ben simdi biliyorum o NOC'taki elemani. haha. "mudurum biraz once alarm vardi bu sitede?" "kac tane?" "iki falan" yirmidir o, hatta iki yuz. tam o anda mudur der ki: "depremden, kapat ac" tum elementler gitti. 4G'niz de gitti. cunku o an

@bahadir_ozgr o an birinin isinlanip oraya gidemeyecegine kanaat getiren, getirmesi gereken, NOC mudurunun alabilecegi en mantikli karar budur. muhtemelen bugun yazilim ya da NOC istanbul'daki butun siteleri kapatip acmistir. eletrik kesintisi gibi kapananlar haric tabi

@bahadir_ozgr iste bu yuzden ne yapmiyoruz, birbirimizi aramiyoruz. SMS atip cekiliyoruz. "ben iyiyim, bulabildigim en yakin zamanda sizi arayacagim"

@bahadir_ozgr peki diger sehirler. kisa kesecegim, hani bir cesit daha site vardi ya, yuvarlacik antenleri (mikro dalga) olan. o siteler GSM siteleri ile NOC arasinda baglantiyi kuran siteler. onlar gidince ise ortam nanay iste. o siteler cok buyuktur.

@bahadir_ozgr geneli 80 ya da 120 m.'ye kurulur. daglarin tepeleri, sehir merkezlerinde bulunan cok yuksek binalar, sehirlere yakin bolgelerdeki tepeler en uygun noktalardir bu siteler icin (bkz: camlica). hani NOC hindistan'daydi? oyle degil. ana antenin yani uyduya sinyal gonderen yer.

@bahadir_ozgr bu sitelerden birinde en ufak bir hadise olsa en yakin NOC elemani ya da operatorun elemani, ya da her ikisi, veyahut kahveden arkadaslari hatta ve hatta civar koylerden insanlar (bu oldu bana) bu siteye hucum eder.

@bahadir_ozgr bugun bence bu oldu. baglantili oldugu cok onemli diger buyuk sitelerle beraber bir mikro dalga sitesi (diyelim) coktu. bu gibi siteler bozulursa tamiri en erken sekilde yapilmalidir. velhasil kelam bunlarda bile pil arizasi

@bahadir_ozgr alarminda bir yanlislik var ben de cozemedim. pil bozuldugu zaman (omru bitti ve pil akti) alarm alamiyorlar. ta ki elektrik kesilene kadar. bugun (ileride de olabilir) sayet buyuk sitelerden birinde elektrik gittiyse ve onleyici bakimlarin hic birinde fiziksel ya da elektriksel

@bahadir_ozgr olarak pilin oldugu, cenazesinin kaldirilmasi gerektigi rapor edilmediyse veya edilip degistirilmediyse bugun olan lay olabilir. kimse zan altinda kalmasin; onleyici bakimlar 1-4-6-12 yillik olarak yapilir. 1 yillik periyodda dahi arada bir anda pilin bitme ihtimali vardir.

@bahadir_ozgr pil icin cenaze namazi alarmini (bkz: sela) alamayabilirsin. turkiye'de bakimlar nasil, layigiyla yapiliyor mu inanin bilmiyorum, bilemem. yani lutfen boyle durumlarda, lutfen ama, telefonunuzu dikkatli kullanin.

@bahadir_ozgr elbette hepimiz birilerini merak ediyoruz ve merak ettigimiz kisiler, bizler icin, en onemli kisiler. ama yuce mevlamizin bize bahsetadaskjd. ama bize verilen bu guzel iletisim aracini hep birlikte, ortak olarak kullanalim, ya da hic birimiz kullanamayalim.



Go to Tweet